|
Kanser Nedenleri: Kansere yol açabilecek çeşitli nedenden söz edilebilmekteyse de, kanserin asıl nedeni henüz bilinmemektedir. Enfeksiyona ya da çeşitli yaralanmalara dokunun reaksiyon vermesine benzer şekilde, kanserin de, değişik uyaranlara karşı bir doku reaksiyonu olduğu düşünülmektedir. Kanserin büyümesini, şu faktörlerin etkilediği bilinmektedir:
1) Kimyasal Faktörler : Mekanizması bilinmemekle beraber, 1775’te, Londralı cerrah Percival Potts, baca temizleyicilerinin erbezi kanserinin, isin deriyi tahriş etmesiyle oluştuğunu iddia etmiştir. Bu görüş, halen kabul edilmektedir. Gerçekten, kanser nedeni olabilecek bazı kimyasal maddeler bilinmektedir. Bunların birkaçı şunlardır:
a) Hidrokarbonlar: Katran ve ısıtılan kömürden elde edilen yağlarla uğraşan işçilerin deri kanserleri iyi bilinmektedir. Etkileyici maddenin, fare derisine sürülünce kanser yapan 3:4-benzpiren olduğu görülmüştür. 3:4-benzpirene tütün ve dizel yağı dumanlarında da rastlanır. Diğer kanser yapıcı hidrokarbonlar 1.2-benzantrasen’in türevleridir.
b) Organik amino bileşimleri: Boya endüstrisinde çalışan işçilerde, idrar torbası kanserine sık rastlanır. Etkili bileşimlerin, 2-naftilamin’ le benzidin olduğu ortaya konmuştur. Tereyağı sarısı boyası, sıçan ve farelerde, karaciğer kanserine yol açmıştır. Bazı hayvanlarda da, dimetilnitrosamin uygulaması, tümör oluşturmuştur.
c) Arsenit ve arsenik: 3 oksit, uzun süre uygulandığında, deri kanseri yapabilir.
2) Virüsler: Hayvanlardaki kanserlerin bazı arının virüslerle bulaştığı artık kuşkusuzdur. Örneğin, tavşanlardaki Shope papillomu, kuşlardaki Roux sarkomu ve kuşla faredeki lösemilerde, virüsler bulunmuştur. Afrika’da çocuklarda görülen bir tümörün virüs enfeksiyonu ile oluştuğu anlaşılmış ve bulucusu cerrahın adı verilip, ‘Burkitt lenfoması’ olarak tanımlanmıştır.
3) İyonize Eden radyasyonlar: X - ışınları ile uğraşanların çoğunda deri kanseri belirmiş ve ışınlanmaya maruz kalanlarda löseminin oluştuğu görülmüştür. Bazı durumlarda, morötesi ışınları deri kanserine neden olmaktadır,
4) Devamlı tahriş: Kırık dişlerin keskin kenarları, zamanla, dil kenarı kanserine yol açabilir. Geçmişte, yıllarca kilden yapılmış ağızlık kullanarak sigara içenlerde, alt dudak kanserine çok sık rastlanmaktaydı. Ülseratif kolitte habis değişim oluşabilir. Sigarayla ilgili bazı akciğer kanserleri, nefes yolları ya da bronşların devamlı tahrişi sonucu belirebilir. Bilharzia hastalığı olanlarda, idrar torbası kanseri görülebilir.
5) Genetik: Kalıtsal özelliklerin, hücreleri habis değişime yatkın kılabileceği de düşünülmektedir, fakat bu yönde kanıtlayıcı hiçbir şey yoktur.
6. Yaş: Kanserlerin çoğu 50-60 yaşlarında belirir.
7. Cinsiyet: Bu faktör, olağanlıktan fazla kanser bölgelerini etkiler: Erkekte, en çok barsak, prostat ve akciğer; kadında ise meme, rahim, safra kesesi kanserlerine rastlanır.
|